Dylatacje

Odpowiedni system dylatacji może zagwarantować trwałość posadzek podczas użytkowania. Na wybór odpowiedniego profilu dylatacyjnego wpływają: szerokość szczeliny dylatacyjnej, wysokość wbudowania profilu w konstrukcję (w przypadku mocowania przed wykonaniem robót posadzkarskich lub okładzinowych), rodzaj pokrycia dylatowanej powierzchni wielkość i intensywność przewidywanych obciążeń oraz wymagania higieniczne i odporności chemicznej. Na obiekty budowlane i ich poszczególne elementy nieustannie działają rozmaite siły będące wypadkową zmian temperatury, wilgotności i obciążeń o charakterze statycznym oraz dynamicznym. Ich wpływ powoduje w materiałach zmiany naprężeń prowadzące wprost do odkształceń linearnych i objętościowych, często nieodwracalnych. W ekstremalnych przypadkach może to powodować trwałe ich uszkodzenia oraz ryzyko eskalacji uszkodzeń na inne elementy konstrukcyjne obiektu. Dla zminimalizowania możliwości ich powstawania poszczególnym częściom budynku umożliwia się niezależną pracę statyczną. Warunek ten spełniają m.in. zaprojektowane przerwy w konstrukcji określanie mianem szczelin dylatacyjnych, zwane zwyczajowo dylatacjami (dylatacja: od łac. dilatare: rozszerzać, rozciągać). Szerokość takich szczelin zależna jest warunków projektowych (zwykle waha się w przedziale od kilku milimetrów do kilku centymetrów). Ich obecność pozwala zachować równowagę układu, czyli kompensację przemieszczeń stykających się elementów w konstrukcji obiektu. W szczególności problem ten dotyczy konstrukcji betonowych, dużych jednorodnych powierzchni o słabym przewodnictwie ciepła, „współpracy” sąsiadujących ze sobą ośrodków o różniących je charakterystykach rozszerzalności termicznej. W budownictwie rozróżnia się: dylatacje konstrukcyjne, czyli takie, które biegną przez cały przekrój pionowy konstrukcji lub płyty stropowej (stosowane są w celu kompensacji przemieszczeń konstrukcji obiektu, głównie dotyczą pracy pól betonowych na rozciąganie i skurczenia w szerokim zakresie, bez ujemnych skutków dla powierzchni) dylatacje powierzchniowe (występujące np. w posadzkarstwie, gdzie ich głębokość może być równa grubości płytki ceramicznej), które powinny kompensować naprężenia w podłożu oraz naprężenia termiczne (ważne szczególnie na tarasach, balkonach, dachach ceramicznych itp.). Dylatacje wykonuje się w miejscach korzystnych ze względów konstrukcyjnych i estetycznych. Ich obecność zapobiega tworzeniu się samoistnych pęknięć, które mogłyby zaszkodzić konstrukcji lub estetycznie ją zniszczyć. Najczęściej są to podłogi i posadzki oraz duże powierzchnie, gdzie pracują większe siły napięcia. Dylatacje stosuje się również na jezdniach i (obowiązkowo) na mostach. Co do materiałów stosowanych do wypełnień szczelin dylatacyjnych ich dobór wynika z określonego przypadku. Niektóre dylatacje nie wymagają uszczelnień. W ten sposób zachowana zostaje przestrzeń technologiczna (szczelina) przejmująca zmiany wymiarów konstrukcji. Najogólniej uszczelnienia dylatacji stosowane są wszędzie tam, gdzie mamy do czynienia z możliwością przedostawania się wilgoci, albo wymaga się zabezpieczenia takich miejsc przed ewentualnym fizycznym uszkodzeniem ich krawędzi (np. wykruszeniem krawędzi płyty na skutek gwałtownego stąpnięcia, upadku ciężkiego przedmiotu na krawędź), możliwością uszkodzenia położonych na niej warstw (np. odciśnięcie śladów ugięć na powierzchni wykładziny podłogowej na linii dylatacji płyt posadzki, co może nawet spowodować jej perforację). Do uszczelnień stosuje się materiały podatne na odkształcenia. Są to np. materiały powłokowe zalewowe, takie jak kity, emulsje kauczukowe, które w formie masy wypełniają przestrzeń szczeliny i tężejąc zachowują elastyczność, masy pęczniejące pod wpływem kontaktu z wilgocią, elastyczne taśmy o zróżnicowanych konstrukcjach dostosowanych do wymagań zachowania wodoszczelności (w tym taśmy rozprężne) itp.

 

folia budowlana| folia paroizolacyjna| folia dachowa| folia fundamentowa