Membrany dachowe

Membrany dachowe stanowią nowoczesne rozwiązania ochrony dachu i termoizolacji przed wodą i wilgocią. Zastępują niegdyś używane klasyczne folie dachowe. Membrany o wysokiej paroprzepuszczalności stosowane są w celu zabezpieczenia konstrukcji dachu i materiałów ocieplających (np. wełen mineralnych) przed podwiewanym deszczem i śniegiem pod pokrycie dachowe, oraz przed wodą skraplającą się właśnie w tym miejscu. Ponadto w przypadku ewentualnego uszkodzenia pokrycia dachowego spełniają rolę zabezpieczenia przed wodą opadową. Zastępują niegdyś stosowane deskowanie dachu i krycie go papą pod ostateczne pokrycie dachowe. Rozwiązanie z deskowaniem i papą było drogie a ponadto powodowało, że więźba dachowa była bardzo ciężka. Membrany dachowe pozwalają na kontrolę procesów związanych ze skraplaniem się pary wodnej i gromadzeniem się skroplin, gdyż są tak zbudowane, że przepuszczają parę wodną, a nie przepuszczają wody. Przy zastosowaniu membran dachowych nie jest wymagane wykonywanie szczeliny wentylacyjnej od wewnętrznej strony dachu pomiędzy izolacją termiczną, a membranami dachowymi. Ponadto należy pamiętać, iż wilgoć w więźbie dachowej będzie odparowywać przez okres nawet 3 lat. Wilgoć nagromadzona w procesie budowy domu (zawarta w tynkach i zaprawach) tzw. wilgoć montażowa będzie ponadto emitować dodatkowe ilości pary wodnej, która musi mieć swobodną możliwość ujścia. Jakie membrany wybrać? Oto kilka aspektów charakteryzujących wysokoparoprzepuszczalne membrany dachowe. Struktura budowy membran dachowych Większość wysokoparoprzepuszczalnych membran dachowych produkowana jest na bazie włóknin polipropylenowych i filmu funkcyjnego. Film funkcyjny jest materiałem wodoszczelnym i paroprzepuszczalnym. Membrany mogą być: trójwarstwowe (włóknina, film funkcyjny, włóknina), dwuwarstwowe (włóknina i film) i jednowarstwowe (sama włóknina). Należy jednak pamiętać o tym, iż membrany jednowarstwowe mają ograniczoną odporność na napór wody (stosowane są często jako wiatroizolacje), natomiast membrany dwuwarstwowe mają odsłoniętą warstwę filmu funkcyjnego (czasami zamiast filmu funkcyjnego jest to jednowarstwowa membrana z warstwą poliuretanu - substytut filmu funkcyjnego) - ze względu na to iż jest to bardzo delikatna powłoka, jest ona narażona na uszkodzenia mechaniczne (np. zarysowanie w czasie przesuwu po powierzchni krokwi). Uszkodzenie tej warstwy spowoduje obniżenie odporności na działanie wody. W związku z powyższym zaleca się stosowanie membran trójwarstwowych, w których film funkcyjny jest osłonięty włókniną, a trzy warstwy powodują zwiększoną odporność membrany na rozerwania. Warstwy membran nie powinny być klejone, gdyż w wyniku procesu starzenia membrana będzie się rozwarstwiać. Zalecaną metodą łączenia warstw jest ich laminacja. Paroprzepuszczalność Materiały budowlane używane w procesie budowy zawierają w sobie duże ilości wilgoci, które są przez kolejne kilka lat po ukończeniu budowy odparowywane, dlatego też jednym z najważniejszych parametrów membrany dachowej jest paroprzepuszczalność. Paroprzepuszczalność jest to ilość pary wodnej, jaką membrana dachowa jest w stanie przepuścić przez swoją powierzchnię w określonym czasie i określonych warunkach, takich jak temperatura i wilgotność względna. Paroprzepuszczalność to dość względne pojęcie ze względu na to, iż jest zależne od temperatury i wilgotności. Przeprowadzenie badań tego samego materiału w tej samej normie badawczej, ale w różnych warunkach badawczych spowoduje uzyskanie różnych wartości paroprzepuszczalności co ilustruje tabela. W celu zobrazowania paroprzepuszczalności używa się parametru współczynnika oporu dyfuzyjnego Sd [m]. Oznacza on grubość równoważną dyfuzyjnie grubości warstwy powietrza. W praktyce oznacza to, iż materiał o oporze dyfuzyjnym Sd=0,02 m tworzy opór dla pary wodnej taki jak 2 cm warstwa powietrza. Na krajowym rynku wartość paroprzepuszczalności jest niestety wielokrotnie podawana w jednostkach względnych [g/m2/24h] - stwarza to szum informacyjny. Należy mieć także na uwadze to, iż wartość paroprzepuszczalności badanej w tej samej normie badawczej może się różnić ze względu na użycie różnych metod badawczych. Tak więc podanie wartości parametru Sd jest gwarantem rzetelności informacji handlowej. Jaka ta wartość być powinna? Sd na poziomie 0,04 m (ok. 1000 g/m2/24h - Lyssysystem 23°C/85%) jest uważane za dolny próg wysokiej paroprzepuszczalności. W praktyce rynek oferuje membrany dachowe o wartości Sd ok. 0,02 m. Czy powinien być większy? Czy może w ogóle być większy? Film funkcyjny produkowany przez kilka fabryk na świecie jest używany przez większość producentów membran dachowych. Technologia nie stworzyła jeszcze filmu funkcyjnego o znacznie niższym oporze dyfuzyjnym, który byłby akceptowany cenowo przez rynek. Dlatego też membrany dachowe produkowane warstwowo w oparciu o włókniny polipropylenowe i film funkcyjny posiadają porównywalny parametr Sd, czyli porównywalny poziom paroprzepuszczalności, chyba że posiadają film funkcyjny o niższych parametrach niż przyjęte standardy. Wodoszczelność Aby membrana dachowa chroniła termoizolację, przed podwiewanym pod pokrycie dachowe deszczem i śniegiem, musi być odporna na działanie wody. W praktyce nie ma membran zupełnie "wodoszczelnych". Stosuje się pojęcie odporności na nacisk słupa wody. W praktyce uznaje się, że parametr ten powinien wynosić nie mniej niż 1500 mm H2O, opierając się na normie DIN 20811 precyzującej czas, przez jaki membrana poddawana jest naciskowi wody. Jest to wartość minimalna, która w praktyce jest wyższa i nierównomierna na powierzchni membrany. Problem z wartością wodoszczelności na polskim rynku jest spory, gdyż żadna z polskich norm nie wymaga badania tej właściwości dla folii i membran dachowych. W związku z tym pojawiają się nierzetelne informacje odnośnie odporności membrany na działanie słupa wody. Wskazanie wartości odporności na działanie słupa wody powinno być zawsze odniesione do konkretnej normy lub metody badawczej. W praktyce często podawane są wartości otrzymywane z tzw. metody hydrokinetycznej. Metoda ta opiera się na poddaniu membrany działaniu słupa wody przez kilka sekund, za pomocą specjalnego urządzenia ciśnieniowego. Ciśnieniomierz wskazuje wartość nacisku, którą następnie wykazuje się na danych technicznych. Wartość ta może być źle interpretowana, jeśli nie jest wyjaśniona metoda badawcza. Metoda hydrokinetyczna wskazuje zazwyczaj wartość wodoszczelności ok. 3-4 krotnie wyższą, niż europejska norma DIN 20811. Istnieją przypadki podawania wartości wodoszczelności astronomicznych, które zazwyczaj nie mają odniesienia w rzeczywistości, nawet w przypadku pomiaru metodą hydrokinetyczną - mamy wtedy do czynienia z przewartościowaniem danych technicznych. Jak ustrzec się przed nierzetelną informacją? Przede wszystkim należy wymagać informacji odnośnie wartości parametru wodoszczelności (mm H2O) - wartość ta powinna być podana na etykiecie produktu, lub też w materiałach informacyjnych dotyczących produktu. Towarzyszyć jej powinna informacja odnośnie metody badawczej. Producenci dobrych, markowych membran dachowych powinni posiadać Certyfikaty Jakości ISO, co uwiarygodnia podawane informacje techniczne. Gramatura Ciężar właściwy membrany podawany jest w celu zróżnicowania membran ze względu na ich masę powierzchniową przekładającą się na wytrzymałość mechaniczną. Im wyższa gramatura, tym często i wyższa wytrzymałość membrany. Powszechnie stosuje się membrany o gramaturze ok. 100 g/m2 ze względu na optymalny stosunek masy do wytrzymałości i paroprzepuszczalności. Jednak, aby zabezpieczyć się przed potencjalnymi uszkodzeniami (których trudno uniknąć podczas prac dekarskich) stosuje się również membrany cięższe (np. 115g/m2, 140g/m2). Trend gramaturowy idzie także w przeciwnym kierunku - ze względu na ekonomikę, stosuje się także membrany lekkie (np. 80g/m2) należy jednak pamiętać iż jest to spowodowane dążeniem firm lub inwestora do obniżenia kosztów i ich nieświadomością w doborze materiału - koszty ewentualnej reperacji uszkodzonej membrany przewyższą różnicę cenową między membraną lżejszą, a zalecaną 100 gramową. Gramatura może być wyższa także w związku z specjalistycznym przeznaczeniem membrany: np. membrany na pełne deskowanie. Należy pamiętać, że występujące ostatnio na rynku membrany ciężkie (powyżej 160g/m2), posiadają niższą paroprzepuszczalność, ze względu na grubsze warstwy włókniny. Zdarza się także, że producent zawyża gramaturę nawet o ok. kilkanaście g/m2, w stosunku do rzeczywistej. Odporność na promieniowanie UV Odporność na działanie promieni UV ma kluczowe znaczenie w trakcie prowadzenia prac montażowych, kiedy membrana dachowa poddana jest stałemu działaniu promieniowania. Nadmierne naświetlenie membrany może spowodować jej uszkodzenie. Odporność na UV ok. 3 m-ce jest uważana jako standard, umożliwiający swobodę i bezpieczeństwo prowadzenia prac dekarskich. Inwestor powinien pamiętać, że montaż membran dachowych najlepiej jest wykonać bezpośrednio przed montażem ostatecznego pokrycia dachowego, gdyż membrana nie będzie narażona na działanie promieni UV. Jeżeli montujemy pokrycie dachowe znacznie później niż membranę dachową, należy zdawać sobie sprawę z tego, że każdy miesiąc działania promieniowania UV, zwłaszcza latem, powoduje obniżenie parametrów technicznych produktu, co może powodować gorsze jej funkcjonowanie w późniejszym okresie. Należy nadmienić, że w celu obniżenia kosztów produkcji zdarza się, że producenci membran dachowych nie stosują dodatków stabilizacyjnych zwiększających odporność membrany na działanie promieni UV. Dzięki temu membrana osiąga niższą cenę, ale jej odporność sięga zaledwie 4 tygodni. Należy wystrzegać się produktów o niskiej cenie (a standardowej lub ponadprzeciętnej odporności na UV). Odporność temperaturowa Odporność temperaturowa większości włóknin polipropylenowych stosowanych w membranach dachowych wynosi od ok. -40°C do ok. +90°C. W praktyce wytrzymują one okresowe działanie wyższych temperatur (nawet 120°C). Oznacza to, że membrana nie traci swoich własności przy krótkotrwałym działaniu tak wysokich temperaturach. Należy jednak pamiętać o stworzeniu odpowiedniego dystansu między pokryciem dachowym, a membraną w celu optymalnej wentylacji. Tak więc zaleca się, aby łączna wysokość łaty i kontrłaty wynosiła ok. 8-10cm. W kraju odporność temperaturowa badana jest tylko do 80°C, co powoduje, iż producenci podając górne zakresy odporności ok. 120°C nie odnoszą ich do konkretnych norm, a jedynie do okresowego działania temperatury na membranę. Aby ustrzec się przed nierzetelną informacją handlową, należy zwracać uwagę na takie aspekty jak certyfikat jakości ISO producenta, czy też odniesienie parametrów technicznych do konkretnych norm badawczych.

 

folia budowlana| folia paroizolacyjna| folia dachowa| folia fundamentowa